Elke dag krijgen zo'n veertig mensen in Nederland buiten het ziekenhuis een hartstilstand. De kans dat iemand dat overleeft, hangt voor een groot deel af van hoe snel er een werkende AED bij is. Niet een AED die er hangt, maar een AED die het ook echt doet op het moment dat iemand hem nodig heeft. Daarom is AED status controleren geen formaliteit die je één keer per jaar afvinkt, maar iets wat je regelmatig moet blijven doen.
Toch gaat het hier vaak mis. Beheerders gaan ervan uit dat het apparaat zichzelf wel meldt als er iets mis is, en laten de kast verder met rust hangen. Dat werkt tot het moment dat het niet werkt. Wie de AED status controleren als vaste gewoonte inbouwt, voorkomt het overgrote deel van die verrassingen.
Bijna elke AED heeft een lampje, symbool of scherm dat aangeeft of het apparaat gebruiksklaar is. Het principe is bij de meeste merken vergelijkbaar, maar de precieze signalen verschillen. Wie de status van een AED wil controleren, moet dus eerst weten waar hij naar moet kijken.
| Merk (voorbeeld) | Signaal bij "in orde" | Signaal bij probleem |
| Philips HeartStart | Groen knipperend lampje | Rood lampje of piepsignaal |
| LIFEPAK | Groen vinkje op display | Rode X of foutmelding |
| CardiAid | Groen knipperend indicatorlampje | Lampje brandt niet of knippert anders |
| Zoll / Defibtech | Groen ledlampje | Rood ledlampje of geen signaal |
Het komt erop neer dat groen en knipperend meestal goed nieuws is, en rood, stilstaand of afwezig licht een reden is om verder te kijken. Raadpleeg bij twijfel altijd de handleiding van jouw specifieke model, want fabrikanten wijken soms af van dit patroon. Precies daarom is AED status controleren meer dan even een blik op het lampje werpen.
Een volledige controle hoeft niet lang te duren. Loop dit rijtje elke maand langs:
Noteer wat je controleert, ook als alles in orde is. Bij een storing later kun je dan precies zien wanneer het voor het laatst goed was.
Een storing betekent niet automatisch dat de AED vervangen moet worden. Vaak is de oorzaak simpel te verhelpen.
Blijft het probleem bestaan nadat je deze stappen hebt gevolgd? Neem dan contact op met de fabrikant of een onderhoudspartij. Zelf verder sleutelen aan een defibrillator is niet verstandig.
De meeste AED's voeren zelf dagelijks of wekelijks een interne test uit. Handig, maar niet waterdicht. Een zelftest checkt vooral de elektronica, niet altijd of de elektroden nog aangesloten zitten, of de deur van de kast nog sluit, of of iemand per ongeluk de kabel heeft losgetrokken. Wie alleen op de zelftest vertrouwt, mist precies dat soort praktische mankementen. De AED status handmatig controleren blijft dus nodig, ook als het lampje al maandenlang groen knippert.
Sommige modernere AED's, zoals bepaalde LIFEPAK-varianten, zijn verbonden via wifi of 4G. Via een online portal of app zie je dan in één oogopslag of het apparaat gereed is, of de batterij nog voldoende capaciteit heeft en of iemand de kast heeft verplaatst. Bij storingen krijgt de beheerder automatisch een melding, zonder dat iemand fysiek langs hoeft. Voor organisaties met meerdere AED's op verschillende locaties scheelt dat aanzienlijk tijd, al vervangt het de jaarlijkse professionele keuring niet. Een blik op locatie blijft nodig, al is het maar om te zien of de kast zelf nog intact is.
Een AED die perfect werkt maar niet aangemeld is bij het oproepsysteem HartslagNu, is voor burgerhulpverleners in de buurt onvindbaar. Veel AED's in Nederland staan nog niet geregistreerd. Check daarom niet alleen het lampje, maar ook of de gegevens bij HartslagNu nog kloppen: adres, bereikbaarheid en contactgegevens van de beheerder. Die twee dingen samen, een werkend apparaat én een correcte aanmelding, bepalen pas echt of een AED bij een hartstilstand op tijd ingezet kan worden.
Bij bedrijven ligt de verantwoordelijkheid voor het onderhoud doorgaans bij de werkgever, vaak belegd bij een BHV'er of facilitair beheerder, als onderdeel van de Arbo-verplichtingen rond veiligheid op de werkvloer. Bij particuliere of buurt-AED's ligt dit bij de eigenaar of een aangewezen beheerder. In beide gevallen geldt hetzelfde advies: wijs één persoon aan die de AED status structureel controleert, zodat het niet tussen wal en schip valt. Een vaste beheerder die weet wanneer hij moet kijken, voorkomt dat AED status controleren een taak wordt die iedereen aan een ander overlaat.
| Type controle | Frequentie | Door wie |
| Visuele controle (statusindicator, elektroden, batterij) | Maandelijks | Beheerder of BHV'er |
| Uitgebreide technische keuring | Jaarlijks | Gecertificeerde specialist |
| Directe controle | Na elk gebruik of na een melding van storing | Beheerder |
Hoe vaak moet ik de AED-status controleren? Minimaal maandelijks visueel, aangevuld met een jaarlijkse professionele keuring.
Wat betekent een rood lampje op mijn AED? Meestal een storing in batterij, elektroden of interne elektronica. Zet het apparaat uit en weer aan, en controleer de batterij en elektroden.
Kan ik mijn AED op afstand controleren? Bij AED's met wifi- of 4G-verbinding kan dat via een portal of app. Bij de meeste apparaten blijft een handmatige controle ter plekke nodig.
Is een zelftest voldoende? Nee. Een zelftest checkt de elektronica, maar niet altijd fysieke zaken zoals losse kabels of een niet-sluitende kast. Combineer dit altijd met een handmatige controle, want alleen zo weet je zeker dat de AED status controleren ook echt iets zegt over de bruikbaarheid op het moment zelf.
Terug naar overzicht